Seksuele intimiteit in (mantel-)zorgrelatie

In zorgsituaties vormt aandacht voor intimiteit vaak de spreekwoordelijke ‘elephant in the room’. En helemaal als het om seksuele intimiteit gaat. Iedereen voelt op de klompen aan dat lichamelijke intimiteit of het gebrek daaraan van grote invloed is op iemands welzijn, maar bijna niemand heeft het er over. De persoon die zorg ontvangt niet, diens mantelzorgers niet en ook de zorgprofessionals en vrijwilligers zwijgen er het liefst over.

Veel mensen voelen zelf een grote drempel om erover te beginnen of ze vermoeden juist schroom bij de ander. Elan zet daarom op diverse manieren het thema intimiteit in (mantel-)zorgrelaties op de agenda.

Over troost, een arm om de schouder, het missen van een maatje en andere vormen van sociale en emotionele intimiteit durven we het nog wel te hebben met elkaar. Praten over het gemis aan seksueel contact sinds de partner een hartaanval heeft gehad of over volledig ongepaste seksuele opmerkingen van een dementerende oudere, vinden we veel lastiger. Dat is jammer, want al dit negeren leidt tot veel gezoek, onbegrip, verdriet en eenzaamheid.

Om dit te doorbreken heeft Elan samen met Margriet de Bot, coördinator van het Steunpunt Mantelzorg in Renkum, dit voorjaar over intimiteit gesproken met mantelzorgers tijdens een Alzheimercafé en een Mantelzorgsalon.
Ook de zorgvrijwilligers van Stichting Bosjuweel hebben ervaringen en ideeën uitgewisseld op dit terrein. Tijdens hun jaarlijkse ontmoetingsdag komen allerlei thema’s aan de orde rond het begeleiden van creatieve vakanties voor volwassenen met een verstandelijke beperking. Dit jaar stond ook de workshop ‘Lichamelijkheid, Intimiteit & Seksualiteit’ twee keer op het programma.

Coördinator Joyce van Es (Stichting Bosjuweel) over Elan-adviseur Ursela van Dijk: “Ze was precies de juiste vrouw op de juiste plek. Ursela weet vol enthousiasme exact de goede snaar te raken bij onze begeleiders en in deze complexe materie het midden te vinden tussen luchtigheid en verdieping.” Over aandacht voor dit thema merkt ze op: “Eindelijk was er tijd en ruimte om binnen onze organisatie over lichamelijkheid en seksualiteit te sparren!”

Ursela van Dijk zelf zegt hierover: “Telkens valt op hoe blij, bijna opgelucht, mensen zijn dat er eindelijk een podium geboden wordt om eens ervaringen uit te wisselen en adviezen te krijgen over het omgaan met intimiteit en seksualiteit. Dat geldt voor de mantelzorgers die ik zie èn voor de professionals en vrijwilligers. Daarbij vertelt de ene persoon heel open dat ze eigenlijk best graag een minnaar zou hebben, omdat haar man al jaren geleden ‘verdwenen’ is door Alzheimer. Iemand anders komt juist liever luisteren naar wat anderen vertellen. Vaak delen mensen hun ervaringen eerst wat voorzichtig, maar al gauw heel openhartig. Dit delen is vaak minstens zoveel waard, als het krijgen van adviezen.”

Ook de komende tijd ontplooit Elan uiteenlopende activiteiten rondom intimiteit in
(mantel-)zorgrelaties. Zo komt er op 26 november 2013 een werkatelier voor mantelzorgconsulenten, ouderenadviseurs en vrijwilligers voor het bespreekbaar maken van intimiteit en seksualiteit met hun cliënten. Meer informatie hierover volgt in de komende nieuwsbrief.

Wilt u meer informatie over dit onderwerp, dan kunt u contact opnemen met
Ursela van Dijk, (026) 352 34 20.